Weet wat je eet

Wat zit er in brood uit de supermarkt?

Zelfgebakken volkorenbrood, aangesneden op een snijplank naast de Oppie-broodbakmachine

Wat zit er in brood? Er zijn maar 4 ingredienten nodig: meel, water, gist en zout. Wij legden de etiketten van 5 supermarktbroden naast elkaar en telden er 13 tot 26. Alle vijf bevatten een meelverbeteraar. Geen van die toevoegingen is verboden of gevaarlijk. Nodig zijn ze alleen niet.

Hieronder staat elk ingredient dat je op een supermarktetiket tegenkomt, met in een of twee zinnen wat het is. Wil je er meer over weten, dan volg je de link naar het stuk dat het uitdiept.

Wat zit er in brood uit de supermarkt? 5 etiketten geteld

Vijf broden uit het gewone schap, met de aantallen zoals ze op de verpakking staan. Gecheckt in augustus 2026.

Brood Ingredienten Waarvan E-nummers Vezels per 100 g Jodium
Rond wit brood 15 5 2,7 g Ja
Waldkorn volkoren 17 1 7,7 g Ja
Bakkersstokbrood waldkorn 26 4 niet vermeld Ja
Boeren tijger volkoren 15 1 7,6 g Ja
Wit tarwe-roggebrood 13 0 4,0 g Ja

Een lange lijst is niet automatisch een slecht brood. Het witte brood heeft 15 ingredienten, het Waldkorn volkoren 17. Maar het witte brood heeft er 5 met een E-nummer en 2,7 gram vezel, het volkorenbrood 1 met een E-nummer en 7,7 gram vezel. Tel dus niet alleen de regels, kijk ook wat voor soort regels het zijn.

Zo ziet het etiket van dat witte brood er voluit uit. Alles wat geen graan, water, gist of zout is, staat vet.

  • Tarwebloem
  • Water
  • Bakkersgist
  • Gejodeerd zout
  • Weipoeder
  • Dextrose
  • Plantaardige olie
  • Emulgator (E471, E481, E472e)
  • Sojameel
  • Verdikkingsmiddel (E466)
  • Glucosestroop
  • Maltodextrine
  • Melkeiwit
  • Aroma
  • Meelverbeteraar (E300)

De 4 basisingredienten: meel, water, gist en zout

Meel levert het zetmeel en de gluten waar de structuur van komt. Water maakt het deeg kneedbaar, gist laat het rijzen en zout remt de gist een beetje af en geeft smaak. Hoeveel je van elk nodig hebt, staat in welke ingredienten je nodig hebt om zelf brood te bakken.

Meel: tarwebloem of volkorenmeel

Ingredienten staan op volgorde van hoeveelheid, dus het meel staat vooraan. Staat er tarwebloem, dan is het witbrood, ook als de korst bruin is. Bij volkorenbrood staat er volkorenmeel. Wat dat verschil in vezels betekent, lees je in wit, bruin en volkoren vergeleken. Welk meel je zelf pakt, staat in brood bakken met tarwebloem.

Zout: bakkerszout of gewoon zout

Staat er bakkerszout of gejodeerd zout, dan zit er jodium in. Staat er alleen zout, dan niet. Dat verschil telt, want brood en graanproducten leveren in Nederland ongeveer 37 procent van alle jodium die we binnenkrijgen. Waarom dat bij zelf bakken het punt is waar het misgaat, staat in is zelf brood bakken gezonder.

Wat staat er verder op het etiket?

Alles na die vier is toegevoegd om het bakken sneller, voorspelbaarder of goedkoper te maken. Of om het brood langer zacht te houden in het schap. Dit zijn de toevoegingen die je het vaakst tegenkomt in Nederlands fabrieksbrood.

Wat je leest Wat het is Moet het op het etiket?
Meelverbeteraar, E300 of acerolapoeder Vitamine C. Maakt het glutennetwerk steviger, zodat het brood hoger wordt Ja
Emulgator, zoals E471, E472e, E481 of E322 Houdt vet en water gemengd en het kruim langer zacht Ja
Tarwegluten Extra gluten, geeft meer volume bij goedkoper meel Ja
Suiker, dextrose, glucosestroop, maltodextrine Voeding voor de gist, en een bruinere korst Ja
Plantaardige olie of vet Houdt het kruim zachter Ja
Moutmeel of moutextract Smaak, kleur en extra voeding voor de gist Ja
E466 carboxymethylcellulose Verdikkingsmiddel. Bindt water, zodat het kruim vochtig blijft Ja
E282 calciumpropionaat Conserveermiddel tegen schimmel Ja, en alleen toegestaan in houdbaar brood
Enzymen zoals amylase Maken het deeg beter hanteerbaar en het brood luchtiger Nee, niet altijd

Meelverbeteraar en broodverbeteraar

Alle vijf de broden hadden een meelverbeteraar, vier keer als E300 en een keer als acerolapoeder. Achter beide namen zit dezelfde stof. Wat er verder in broodverbeteraar kan zitten, en hoe je zonder bakt, staat in wat is broodverbeteraar.

Emulgatoren

Op het witte brood stonden er 3 tegelijk: E471, E481 en E472e. Ze geven volume en houden het kruim dagen zacht. Welke emulgator wat doet, lees je in emulgatoren in brood.

E-nummers

Een E-nummer is een code voor een toevoeging die in de Europese Unie is goedgekeurd. Op onze 5 broden telden we er 0 tot 5 per brood. Let op: een lijst zonder E-nummers is niet automatisch een korte lijst. Het brood met acerolapoeder had 0 E-nummers en toch 13 ingredienten. Een overzicht per E-nummer staat in welke E-nummers er in je brood zitten.

Suiker

Gist zet suiker om in koolzuurgas, en dat gas laat het deeg rijzen. Daarnaast karamelliseert suiker in de oven, en dat geeft de bruine korst. Hoeveel erin zit, lees je af in de voedingswaardetabel, bij "waarvan suikers" per 100 gram.

Conserveermiddel

In dagvers brood zijn conserveermiddelen niet toegestaan. In houdbaar brood mag het wel, zoals in roggebrood en voorverpakt brood met een lange datum. Het langste etiket in onze test, een bakkersstokbrood met 26 ingredienten, had E282. Dat mag daar, want een stokbrood dat je zelf afbakt is geen dagvers brood.

Enzymen staan er niet altijd op

Werkt een enzym alleen tijdens het proces en is het daarna afgebroken, dan hoeft het niet vermeld te worden. Op een van onze vijf etiketten stond "enzym (tarwe)" gewoon in de lijst, op de andere vier niets. Die stilte betekent niet dat ze geen enzymen gebruikten. De ingredientenlijst is de lijst van wat erin zit, niet de lijst van wat erin ging.

Melk, soja en gluten

Op het witte brood stonden weipoeder, melkeiwit en sojameel. Melk en soja zijn allebei allergenen, en met melkeiwit erin is dat brood ook niet vegan. Gluten zitten er sowieso in, want tarwe stond op alle vijf vooraan. Of een emulgator uit planten of uit dieren komt, staat niet op de zak.

Zo ziet het etiket van onze eigen broodmix eruit

Wij maken zelf 2 broodmixen, dus het is eerlijk om ons eigen etiket ernaast te leggen. Om gelijk te tellen, rekenen we het water en het zakje gist mee. Bij een supermarktbrood staan die ook op de lijst.

Brood Ingredienten E-nummers Dextrose of glucosestroop Bakkerszout
Rond wit brood (supermarkt) 15 5 Ja, allebei Ja
Waldkorn volkoren (supermarkt) 17 1 Nee Ja
Molenkorenmix Donker (Oppie) 12 2, E472 en E300 Nee Ja
Molenkorenmix Licht (Oppie) 11 2, E472 en E300 Nee Ja

Onze mixen zijn dus niet vrij van toevoegingen. Er zit een broodverbetermiddel in met E472, een emulgator, en E300, vitamine C. Dat staat gewoon op de zak. Verder staan er alleen granen, zaden, bakkerszout en gist op. Geen weipoeder, geen aroma, geen tarwegluten en geen conserveermiddel.

Zelf tellen kan ook. De volledige ingredientenlijst staat in de handleiding van de Molenkorenmix Donker en de Molenkorenmix Licht. Omdat E472 uit plantaardig of dierlijk vet kan komen en wij dat niet zeker weten, noemen we de mixen niet vegan.

Hoe lees je een broodetiket in 30 seconden?

Je hoeft geen scheikundige te zijn. Deze vier stappen halen er het meeste uit.

  1. Kijk naar het eerste woord. Staat er "tarwebloem", dan is het witbrood, ook als de verpakking bruin oogt. Bij echt volkoren staat "volkorenmeel" vooraan.
  2. Check de vezels in de voedingswaardetabel. Volkorenbrood staat in de Schijf van Vijf, bruinbrood vanaf 4,5 gram vezel per 100 gram. Onder de 3 gram heb je een licht brood, hoe bruin het er ook uitziet.
  3. Scan de lijst op woorden die geen graan zijn. Aroma, glucosestroop, maltodextrine, weipoeder en drie soorten emulgator zijn er om de fabriek te helpen, niet jou.
  4. Zoek "bakkerszout" of "gejodeerd zout". Staat er alleen "zout", dan zit er nauwelijks jodium in.

De termen op de voorkant zeggen minder dan de lijst op de achterkant. Draai de verpakking dus altijd om.

En wat zit er in brood van de bakker?

Dat is lastiger na te gaan. Bij onverpakt brood hoeft er geen ingredientenlijst bij te liggen, alleen de allergenen moet de bakker kunnen noemen. Wat je aan de toonbank kunt vragen, staat in wat zit er in brood van de bakker.

Is brood uit de supermarkt ongezond?

Alles wat in Nederlands brood mag, is beoordeeld en toegelaten. Er zit geen gif in je boterham. De bakker die emulgatoren gebruikt is ook geen oplichter. Hij maakt een product dat drie dagen in een schap moet liggen en overal hetzelfde moet smaken.

Ons bezwaar is een ander. Jouw brood hoeft dat allemaal niet. Het is overmorgen op en het hoeft niet te lijken op dat van vorige week. Dat verschil verklaart driekwart van dat etiket.

Het Voedingscentrum adviseert om elke dag minimaal 105 gram volkoren- of bruinbrood met bakkerszout te eten, ongeveer 3 boterhammen. Welk brood in de Schijf van Vijf staat, en welk brood bij diabetes type 2 past, lees je in is volkorenbrood gezond. Persoonlijk advies krijg je van je huisarts of dietist.

In een zelfgebakken brood zit wat jij erin doet

Zelfgebakken volkorenbrood, aangesneden op een snijplank naast de Oppie-broodbakmachine
Volkorenbrood uit onze eigen machine. Wat erin gaat bepaal je zelf, en het past op een briefje.

Bij ons is dat meel, water, gist en bakkerszout, en bij een recept van de receptkaart komen daar ei, melkpoeder, suiker en boter bij. Vier tot acht regels bij een gewoon brood, en je schrijft ze zelf. De machine waarmee wij dit bakken kneedt, laat rijzen en bakt zelf.

Een korte lijst is geen belofte dat het brood gezonder is. Dat hangt af van je meel en je zout. Wat zelf bakken kost lees je in is zelf brood bakken goedkoper, en de mixen met het etiket hierboven vind je bij onze broodmixen.

Bij een zelfgebakken brood staat de lijst niet op de zak, maar in je eigen kom. Je hebt alles zelf afgewogen, dus je weet precies wat erin ging.

0 reacties

Reactie plaatsen

Let op: Reacties worden pas na goedkeuring gepubliceerd.