Aardbeienjam maken in de broodbakmachine: 3 ingredienten

Dit is het recept zoals we het zelf maakten, met 3 ingredienten en een weckpot. De verhouding komt van het pak geleisuiker speciaal: 2,5 deel fruit op 1 deel geleisuiker.

Gebruik je een ander merk geleisuiker, volg dan de verhouding op dat pak. Die verschilt per merk en per soort.

Aardbeienjam maken met geleisuiker speciaal kost 60 procent minder suiker dan met gewone geleisuiker. Bij gewone geleisuiker is de verhouding 1 op 1, bij speciaal 2,5 op 1. Voor 500 gram aardbeien is dat 500 of 200 gram.

De verhoudingen en kooktijden in de pan komen van Van Gilse en van het jamrecept van Rutger Bakt. In de broodbakmachine hebben wij alleen geleisuiker speciaal gebruikt. Met de andere 2 hebben we geen ervaring op programma 9, dus daar geven we geen tijd voor.

Speciaal heeft nog een voordeel in de machine: je hebt minder volume. Met 700 gram in totaal zit de bakvorm ruim onder de 1000 gram die de handleiding als maximum noemt voor een brood.

Jam maken draait om 3 dingen: pectine laat de jam stollen, suiker conserveert, en zuur helpt de pectine binden. Geleisuiker is gewone suiker met pectine en citroenzuur erdoor, zodat je dat niet los hoeft af te wegen.

• Pectine. Een stof uit fruit die bij verhitten een gel vormt. Aardbeien hebben er relatief weinig van, daarom heb je bij aardbeienjam geleisuiker of extra pectine nodig.
• Suiker. Het Voedingscentrum noemt jam letterlijk als voorbeeld van suiker als conserveermiddel. Minder suiker betekent dus een jam die korter goed blijft.
• Citroensap. Het zuur helpt de jam stollen en geeft een fris randje aan de zoete aardbei.

Lees ook de ingredienten op je pak geleisuiker. Naast suiker, pectine en citroenzuur staat er bij sommige soorten ook een conserveermiddel op, zoals kaliumsorbaat. Zo weet je wat er in je pot zit.

Jam maken zonder suiker kan, maar het wordt een ander product. Zonder suiker stolt jam niet vanzelf en conserveert hij nauwelijks. Je hebt dan geleipoeder zonder suiker nodig, en de pot hoort vanaf dag 1 in de koelkast.

Aardbeienjam zonder suiker hebben wij niet in de broodbakmachine getest. Wil je minder suiker, dan is geleisuiker speciaal de stap die wij wel kunnen onderbouwen: 200 in plaats van 500 gram op dezelfde 500 gram fruit.

Aardbeienjam zonder stukjes krijg je met de staafmixer uit stap 4. Na programma 9 zijn de aardbeien zacht genoeg om in een paar seconden glad te mixen. Wil je juist stukjes, mix dan kort of sla het mixen over.

De pitjes blijven er in allebei de gevallen in, net als in jam uit de winkel. Wie ze eruit wil hebben, drukt de hete jam door een zeef voordat hij in de pot gaat.

Bij de machine hoort ook een jamrecept, op receptkaart 9 in de handleiding. Dat werkt met maizena en kristalsuiker in plaats van geleisuiker, en met water erbij. Ons recept heeft geen water en geen maizena, en daardoor meer fruit per pot.

Ter vergelijking: op een pot AH Extra frambozenjam staat dat hij gemaakt is met 50 gram fruit per 100 gram. Dat getal staat verplicht op elk etiket, en het is de snelste manier om jam te vergelijken. Het percentage in de tabel is het fruit in het mengsel dat de bakvorm in gaat, voor het verwarmen.

De lekkerste aardbeienjam maak je met rijpe aardbeien en niet meer suiker dan nodig. Meer hoeft er niet in. Dit zijn de 4 dingen die het verschil maken:

• Rijpe aardbeien. Tussen mei en september zijn ze op hun best. Diepvries kan ook, laat ze dan eerst ontdooien.
• Geleisuiker speciaal. Minder suiker, dus je proeft meer aardbei en minder zoet.
• Citroensap. Een eetlepel is genoeg om de jam fris te houden.
• De schoteltjestest. Zet vooraf een schoteltje in de koelkast en doe er een druppel jam op. Stolt hij, dan is de jam goed. Hij wordt bij het afkoelen nog steviger.

Zelf aardbeien-pruimenjam maak je op dezelfde manier: weeg het fruit samen af en reken de geleisuiker op het totaal. Ontpit de pruimen en snijd ze in stukken die ongeveer zo groot zijn als de aardbeien. Die combinatie hebben wij zelf nog niet in de machine gemaakt, dus reken op de schoteltjestest in plaats van op ons woord.

Het jamprogramma verwarmt en roert tegelijk, en dat is meer dan jam alleen. Wat je nog meer in een broodbakmachine maakt lees je in een apart stuk. Wat de andere 24 standen doen, staat in welk programma je waarvoor gebruikt.

Alle recepten die we zelf in de machine maakten, van brood tot jam, staan op de pagina broodbakmachine recepten. De receptkaarten en tijden per programma vind je in de handleiding. Heb je nog geen machine, dan is de Oppie broodbakmachine er een met 25 programma's, jam op nummer 9.