Broodjes bakken zonder gist kan op 3 manieren: met bakpoeder, met baking soda plus een zuur, of met een zuurdesemstarter. Bakpoeder is het snelst, met 8 broodjes in 35 minuten. Zuurdesem geeft als enige een open kruim en echte broodsmaak, maar kost 6 uur of meer.
Welke je kiest hangt af van waarom je geen gist gebruikt. Heb je het gewoon niet in huis, dan is bakpoeder het antwoord. Ligt er wel een zakje in de kast, dan staat het volledige gistrecept in broodjes bakken met het basisdeeg. Verdraag je gist niet, kies dan bakpoeder of baking soda. Zuurdesem valt dan af, want daar zitten wilde gisten in.
De 3 manieren naast elkaar
| Bakpoeder | Baking soda met zuur | Zuurdesemstarter | |
|---|---|---|---|
| Tijd | 35 minuten | 45 minuten | 6 tot 8 uur |
| Smaak | Neutraal, licht melig | Vol en hartig | Vol en zurig |
| Kruim | Fijn, als een scone | Fijn en kruimelig | Open en luchtig |
| Vrij van gist | Helemaal | Helemaal | Nee, wilde gist |
| Kans dat het mislukt | Klein | Klein | Groter |
Manier 1: met bakpoeder
De snelste route, en de enige die je ook echt binnen het half uur op tafel hebt. Voor 8 broodjes: 400 gram zelfrijzend bakmeel, 300 gram volle Griekse yoghurt en 1 theelepel zout, 16 tot 18 minuten op 220 graden.
De stappen, de variaties en waarom het kruim anders wordt staan in snel broodjes bakken zonder rijzen.
Manier 2: met baking soda en een zuur
Dit is het Ierse sodabrood, en het smaakt duidelijk beter dan de bakpoederversie.
Baking soda is natriumbicarbonaat. Anders dan bakpoeder zit er geen zuur bij ingemengd, dus dat moet je zelf leveren. Zonder zuur gebeurt er niets en houd je een zepige nasmaak over.
| Ingredient | Hoeveelheid voor 8 broodjes |
|---|---|
| Bloem | 500 g |
| Baking soda | 1 tl |
| Zout | 1 tl |
| Karnemelk | 400 ml |
- Meng de droge ingredienten.
- Giet de karnemelk erbij en roer tot een plakkerig deeg.
- Vorm er snel 8 bollen van en snijd een diep kruis in elke bol.
- Bak ze 18 tot 20 minuten op 220 graden.
Werk vlot door. De reactie tussen de soda en het zuur begint zodra ze elkaar raken, en na 10 minuten op het aanrecht is de helft van je rijskracht al weg.
Geen karnemelk? Doe 1 eetlepel citroensap of witte azijn in 400 milliliter gewone melk en laat het 10 minuten staan.
Manier 3: met een zuurdesemstarter
De route met de meeste smaak, en de enige die een echt open kruim geeft.
Een zuurdesemstarter is een mengsel van bloem en water waarin wilde gisten en melkzuurbacterien leven. Je voedt hem elke dag met verse bloem en water, en na 5 tot 7 dagen is hij actief genoeg om deeg te laten rijzen.
- Kneed 500 gram broodbloem, 140 gram actieve starter, 300 milliliter water en 8 gram zout tot een soepel deeg.
- Laat het 4 tot 6 uur rijzen op kamertemperatuur.
- Vorm er 8 bollen van.
- Laat ze nog een uur narijzen.
- Bak ze 18 minuten op 220 graden, met een schaal water in de oven.
Een heel zuurdesembrood in de machine gaat anders, dat staat in zuurdesembrood in de broodbakmachine.
Belangrijk, want dit wordt vaak door elkaar gehaald. Zuurdesem is niet gistvrij. Er zit geen bakkersgist in uit een zakje, maar wel wilde gist uit de lucht en uit het meel. Doe je dit vanwege een gistallergie of candida, overleg dan met je arts. Doe je het omdat je geen zakje gist in huis hebt, dan is dit prima.
Hoe bak je broodjes zonder gist in een broodbakmachine?
Kan wel, maar niet met een gewoon broodprogramma. Die kneden en rijzen namelijk op een schema dat op gist is afgestemd, en een bakpoederdeeg is al uitgewerkt voor die rijs begint.
Op onze machine gebruik je deze 3, en op andere machines heten ze meestal ongeveer hetzelfde.
| Programma | Wat het doet | Waarvoor |
|---|---|---|
| 17, alleen kneden | Kneedt 10 minuten, bakt niet | Zuurdesemdeeg kneden |
| 12, alleen bakken | Bakt, met een tijd die je zelf instelt | Bakpoeder- en sodadeeg |
| 21, zuurdesem | Compleet programma van 6 uur en 38 minuten bij 750 gram | Een heel zuurdesembrood |
Voor bakpoederbroodjes gaat het zo: meng het deeg in een kom, doe het in de bakvorm en zet de machine op programma 12. Stel de tijd in op 45 tot 50 minuten. Je krijgt dan een plaatbrood in plaats van losse broodjes, want de machine bakt in een vorm.
Wil je echt losse broodjes, gebruik dan de broodbakmachine van Oppie alleen voor het kneden en bak ze af in je eigen oven. Alle 25 programma's met hun tijden staan in de handleiding van de broodbakmachine, en welk programma waarvoor is staat in broodbakmachine programma's.
Kun je deeg laten rijzen zonder gist?
Niet op dezelfde manier, en dat is een eerlijk antwoord dat je zelden krijgt.
Rijzen betekent dat er gas in het deeg komt. Dat kan op 3 manieren: door gist die het langzaam produceert, door een chemische reactie die het in seconden doet, of door stoom uit het vocht in het deeg.
Alleen gist geeft je die trage rijs waarin ook de smaak ontstaat. Bakpoeder en soda maken het broodje luchtig, maar leveren geen smaak. Daarom gebruik je bij een sodabroodje kaas, kruiden of karnemelk: die vullen het gat dat de gist zou hebben gevuld.
Glutenvrij en zonder gist
Glutenvrij meel vormt geen glutennetwerk, dus er is niets om gas in vast te houden. Je hebt een bindmiddel nodig, en 20 procent meer vocht dan bij tarwebloem. Verwacht een compacter kruim, dat is geen fout in je recept.
Welk bindmiddel je neemt en hoeveel staat in glutenvrij brood zonder xanthaangom.
Wat gaat er mis bij deze 3 routes?
| Wat je ziet | Wat er aan de hand is | Wat je doet |
|---|---|---|
| Sodabrood komt nauwelijks omhoog | Te lang gewacht tussen mengen en oven | Binnen 10 minuten de oven in, want daarna is de helft van de rijskracht weg |
| Zepige nasmaak | Soda zonder zuur gebruikt | Karnemelk, of melk met een eetlepel citroensap of azijn |
| Bakpoederbroodjes zijn taai | Te lang gekneed | Maximaal 2 minuten, dit deeg heeft geen glutennetwerk nodig |
| Zuurdesemdeeg rijst niet | De starter is nog niet actief genoeg | Elke dag voeden met verse bloem en water, reken op 5 tot 7 dagen |
| Glutenvrij kruim blijft compact | Geen fout, dat levert de combinatie op | Meer vocht helpt, een open kruim wordt het niet |
Welke kies je?
Ontbijt over een half uur op tafel: bakpoeder. Bij de soep vanavond: sodabrood met karnemelk. Weekend, en je wilt echt goed brood: zuurdesem.
Wat alle drie gemeen hebben is dat ze maar 3 of 4 ingredienten nodig hebben, zeker vergeleken met de lijst op een pak supermarktbrood. Onze eigen broodmixen vallen voor dit artikel af, want daar zit gist in.
Bakpoeder en soda leveren je een luchtig broodje, zuurdesem levert je smaak. Tussen die twee zit je keuze.
0 reacties